Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, günümüzde hızla yayılan yapay zeka teknolojilerinin bireylerin kişisel verileri üzerindeki dönüştürücü etkisini değerlendirdi. Teknolojinin finans, sağlık ve eğitim gibi kritik sektörlerde sunduğu hız avantajlarının yanı sıra, arka planda işlenen devasa veri kümelerinin yarattığı risklere dikkat çekti.

Yapay zeka sistemlerinin çalışma prensiplerine değinen Bilir, sadece kullanıcıların doğrudan paylaştığı bilgilerin değil, sistemlerin bu verilerden çıkardığı anlamların da mahremiyet açısından risk teşkil ettiğini belirtti. Tek başına anlamsız görünen veri parçalarının birleştiğinde bir bireyin dijital profilini oluşturabildiğini ve bu durumun veri güvenliği kurallarını daha önemli kıldığını ifade etti.

Otomatik Karar Alma Süreçleri ve Denetim

İşe alım, kredi değerlendirmesi veya sigortacılık gibi alanlarda kullanılan otomatik karar sistemleri, hata payı barındırabiliyor. Bilir, 6698 sayılı kanun kapsamında, vatandaşların sadece otomatik sistemlerle analiz edilerek aleyhlerine sonuç doğuran kararlara itiraz etme haklarının bulunduğunu hatırlattı. Hatalı veya önyargılı verilerin sonuçlara doğrudan yansıdığını, bu nedenle şeffaflığın zorunlu olduğunu vurguladı.

Sistemlerin tasarım aşamasında mahremiyeti merkeze alması gerektiğini savunan KVKK Başkanı, veri minimizasyonu ilkesinin önemine işaret etti. Yani bir yapay zeka modelinin ihtiyaç duyduğundan daha fazla veri toplamasının, gelecekteki güvenlik açıklarını da beraberinde getirdiğini belirtti. Bu kapsamda, sadece girdi verilerinin değil, sistemin çıktı olarak ürettiği bilgilerin de denetimden geçmesi gerektiği ifade edildi.

Dijital Güvenlikte Tamamlayıcı Düzenlemeler

Yapay zekanın sunduğu imkanların, bireysel hakları gölgelememesi adına yeni yasal düzenlemelerin şart olduğunu kaydeden Bilir, özellikle "gölge yapay zeka" kullanımına ve çocukların dijital dünyadaki verilerine dikkat çekti. Kullanıcıların, bir uygulamayı kullanırken neyi, ne kadar paylaştıklarını sorgulamaları gerektiğini belirten Bilir, dijital okuryazarlığın korunma süreçlerindeki kritik rolüne değindi.

Sonuç olarak, yapay zekanın sunduğu verimlilik ile kişisel verilerin korunması arasında bir denge kurulması gerektiği belirtildi. Teknolojik ilerlemenin, temel insan haklarını ve mahremiyeti kısıtlamadan, şeffaf ve denetlenebilir bir zeminde yürütülmesi, kurumun temel öncelikleri arasında yer alıyor.