Türk Devletleri Teşkilatı, bölgedeki çok taraflı iş birliğinin kurumsal çatısını oluşturan Nahçıvan Anlaşması'nın imzalanmasının üzerinden 17 yıl geçmesini kutluyor. 2009 yılında Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan tarafından başlatılan süreç, günümüzde 5 tam üye ve 3 gözlemci ülkenin katılımıyla geniş kapsamlı bir yapıya dönüştü. 2021 yılı itibarıyla Türk Devletleri Teşkilatı adını alan yapı, üye devletler arasında siyasi, ekonomik ve teknolojik bağları güçlendiren temel platform olma özelliğini koruyor.

Kurumsal Gelişim ve Yeni Hedefler

Teşkilatın tarihsel gelişimi, Sovyetler Birliği sonrası dönemde başlayan zirveler sürecine dayanıyor. Başlangıçta Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi olarak faaliyet gösteren örgüt, 2019 yılında Özbekistan'ın tam üyeliğiyle gücünü artırdı. İstanbul'da düzenlenen 8. Zirve'de yapılan isim değişikliği, teşkilatın küresel arenada daha etkin bir aktör olma vizyonunu simgeliyor. Günümüzde Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gözlemci statüsüyle çalışmalara katkı sağlıyor.

Genel Sekreterlik düzeyinde yürütülen faaliyetler, teşkilatın bugün 64 farklı iş birliği mekanizmasına ulaştığını gösteriyor. Siyasi diyalogdan ticaret hacminin artırılmasına, ulaştırma altyapısından yapay zekâ ve uzay teknolojileri gibi yenilikçi alanlara kadar geniş bir yelpazede projeler yürütülüyor. Teşkilat yönetimi, önümüzdeki yıllarda ekonomik ve fiziki bağlantısallığın derinleştirilmesini, teknolojik dönüşümün teşvik edilmesini ve genç nesillerin sürece aktif katılımının sağlanmasını temel öncelik olarak belirliyor.

Ekonomik Entegrasyon ve Orta Koridor

Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altındaki ticari ilişkiler, son yıllarda ciddi bir büyüme grafiği sergiliyor. Ticaret Bakanlığı verileri, Türkiye ile üye ülkeler arasındaki ticaret hacminin 2002 yılındaki düşük seviyelerinden 2025 yılı sonunda 16,9 milyar dolar bandına yükseldiğini gösteriyor. Gözlemci ülkelerin de dahil edildiği toplam dış ticaret hacmi ise 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla 27,8 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Ticaretin kolaylaştırılması hedefiyle gümrük hatları basitleştiriliyor ve dijital ekonomi anlaşmaları hayata geçiriliyor. Bu ekonomik canlılığın merkezinde ise Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru yer alıyor. Üye ülkeler, lojistik operasyonları hızlandırmak ve sınır geçişlerini uyumlaştırmak için yoğun bir çaba gösteriyor. Enerji güvenliği ve bağlantısallık başlıkları, teşkilatın gelecekteki stratejik yol haritasının en kritik parçaları olarak öne çıkıyor.