Sivas'ta yer alan ve 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu mimarisinin en önemli örneklerinden biri kabul edilen Gök Medrese için kapsamlı bir çalışma yürütüldü. 1271 yılında III. Gıyâseddin Keyhüsrev döneminde inşa edilen ve Sahip Ata Fahreddin Ali'nin eseri olan medrese, günümüzde dijital yöntemlerle kayıt altına alındı.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde yürütülen yüksek lisans projesi kapsamında, yapının üç boyutlu dijital ikizi başarıyla oluşturuldu. Proje, tarihi dokunun geleceğe aktarılması ve olası afet durumlarında hızlı müdahale planlarının hazırlanması amacıyla hayata geçirildi. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü tarafından gerçekleştirilen bu teknolojik girişim, klasik yöntemlerden farklı olarak daha düşük maliyetli çözümleri esas alıyor.

Teknolojik Yöntemlerle Belgeleme Çalışmaları

Çalışmada mobil yersel lazer tarayıcılar ve insansız hava aracı (İHA) fotogrametrisi bir arada kullanıldı. Toplanan verilerin entegrasyonu sayesinde medresenin her detayı, yüksek doğruluk payıyla dijital ortama aktarıldı. Elde edilen model, sadece mevcut durumu belgelemiyor; aynı zamanda gelecek nesiller için bir veri tabanı görevi görüyor.

Akademik heyet, bu tür dijitalleştirme projelerinin kültürel mirasın korunmasında kritik bir rol oynadığını vurguluyor. Özellikle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yapı bilgi modelleme standartları ile uyumlu olan bu modeller, restorasyon çalışmalarında mimarlara ve mühendislere rehberlik edecek teknik veriler sunuyor.

Sanal Müze ve Restorasyon İçin Alt Yapı

Projenin sağladığı dijital altyapı, sadece fiziki koruma ile sınırlı kalmıyor. Oluşturulan üç boyutlu model, sanal müze ve artırılmış gerçeklik teknolojilerine uyarlanarak tarihi yapının dünya genelinde çevrim içi ziyaret edilmesine olanak sağlıyor. Bu sayede fiziksel temasın en aza indirilmesi hedeflenirken, aynı zamanda tarihi eserlerin dijital turizm potansiyeli de artırılıyor.

Uzmanlar, Türkiye'deki birçok tarihi ve kültürel varlığın benzer yöntemlerle taranmasının, olası felaketlerde yapıların aslına uygun şekilde onarılması için zorunluluk haline geldiğini belirtiyor. Çalışmanın sonuçları, modern teknolojinin kültürel miras üzerindeki koruyucu etkisini kanıtlar nitelikte veriler sunarak literatüre önemli bir katkı sağlıyor.