Cumhuriyet 103 yaşında; Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin en büyük nişanesi olan Cumhuriyet, 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilişinin üzerinden geçen 103 yılın ardından aynı gururla kutlanıyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğinde atılan adımlar, millî egemenliği devlet yönetiminin merkezine yerleştirerek Türkiye Cumhuriyeti'ni bugünkü yapısına kavuşturdu.

Millî Mücadele'den Egemenliğe

Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı sonrasındaki zorlu süreçte işgale uğraması, Anadolu'da büyük bir direnişi tetikledi. Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı, sadece askerî bir zaferin değil, aynı zamanda yeni bir devletin kuruluşuna giden yolun da başlangıcı oldu. Amasya, Erzurum ve Sivas'ta alınan kararlar, milletin geleceğini yine milletin azminin belirleyeceğini tescilledi.

Ankara'da 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılması, egemenliğin halka geçiş sürecindeki en önemli aşama olarak tarihe geçti. 1921 yılında kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu anayasal güvence altına alındı.

Saltanatın Kaldırılması ve Yeni Devlet

Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanmasının ardından monarşik yapıya son verilmesi için adımlar hızlandı. 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti'nin yönetim biçimi sona ererken, yeni devletin inşası için zemin hazırlandı. Lozan Barış Antlaşması ile uluslararası alanda bağımsızlığı tescillenen Türkiye, 13 Ekim 1923'te Ankara'yı başkent yaparak yeni yönetim modelini olgunlaştırdı.

Ekim 1923'te yaşanan hükümet kurma süreçleri, yönetimsel değişikliğin kaçınılmaz olduğunu gösterdi. Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim akşamı Çankaya Köşkü'nde yaptığı toplantıda, ertesi gün Cumhuriyet'in ilan edileceğini yakın çalışma arkadaşlarıyla paylaştı. Yapılan hazırlıkların ardından 29 Ekim 1923 tarihinde Mecliste yapılan oylama sonucunda Türkiye Cumhuriyeti resmen kuruldu.

Cumhuriyet'in İlk Yılları ve Mirası

Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte yapılan seçimde Gazi Mustafa Kemal, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. TBMM kürsüsünde yaptığı konuşmada, Türkiye Cumhuriyeti'nin her daim muvaffak ve muzaffer olacağını ifade eden Atatürk, yeni devletin vizyonunu ortaya koydu. Ankara'da 101 pare top atışı ile duyurulan bu büyük haber, tüm yurtta büyük bir coşkuyla karşılandı. 1925 yılından itibaren ise 29 Ekim, millî bayram olarak kutlanmaya başlandı. Aradan geçen 103 yılın ardından Cumhuriyet, çağdaşlaşma ve demokrasi yolunda Türkiye'nin en temel dayanağı olmayı sürdürüyor.