Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel öğrenme güçlüğü tanısı bulunan bir öğrenciye gerekli sınav tedbirlerini uygulamayan ilçe milli eğitim müdürlüğüne ayrımcılık cezası verdi. Kurum, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini belirterek ilgili müdürlüğe 25 bin lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.

Süreç, çocuğunun eğitim hakkının engellendiğini savunan bir velinin resmi başvurusuyla başladı. Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu ve destek eğitim kararı bulunan öğrencinin, bireyselleştirilmiş eğitim programına uygun sınav tedbirlerinden yararlandırılmadığı iddia edildi. Akranlarıyla aynı koşullarda sınavlara giren öğrenci, iki kez üst üste sınıf tekrarı yapmak zorunda kaldı.

Yaşanan bu sürecin ardından öğrencinin okulla ilişiği kesildi. Örgün eğitim dışına çıkmak zorunda kalan öğrenci, mesleki eğitim merkezine yönlendirildi. Veli, eğitim sürecinde fırsat eşitliğinin sağlanmadığını ve çocuğunun mağdur edildiğini savunarak hak arayışına girdi.

TİHEK İhlal Kararını Oybirliğiyle Aldı

TİHEK tarafından yapılan incelemede, kâğıt üzerindeki planlamalar ile fiili uygulama arasında ciddi farklar olduğu belirlendi. Hazırlanan raporlarda öğrencinin özel eğitim ihtiyacının dikkate alınacağı ve materyallerde düzenleme yapılacağı belirtilmesine rağmen, bu adımların atıldığına dair somut bir kanıt sunulamadı.

Kurum, özel eğitim ihtiyacı olan bireylere yönelik makul düzenlemelerin yapılmamasını doğrudan hak ihlali olarak değerlendirdi. Fırsat eşitliğini zedeleyen bu durum neticesinde, oybirliğiyle alınan kararla idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı. Muhatapların bu karara karşı Ankara İdare Mahkemesine itiraz etme hakkı bulunuyor.

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Neden Önemlidir?

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin gelişimsel özelliklerine göre hazırlanan özel bir eğitim planıdır. Okullarda kurulan özel birimler tarafından hazırlanan bu programlar, sınav uygulamalarından ders materyallerine kadar geniş bir alanı kapsar. TİHEK'in verdiği bu karar, kağıt üzerinde kalan ancak hayata geçirilmeyen eğitim programlarının yasal olarak da ihlal sayılacağını tescil etmiş oldu.

Velilerin Dikkat Etmesi Gereken Kurallar

Benzer mağduriyetleri yaşamak istemeyen velilerin süreçleri yakından takip etmesi gerekiyor. Öncelikle resmi raporların eksiksiz tamamlanması ve okul yönetiminden toplantı tutanaklarının yazılı olarak talep edilmesi önem taşıyor. Sınav esnasında ek süre, okuyucu desteği veya ayrı sınıf gibi sınav tedbirlerinin de yazılı olarak talep edilmesi hak kaybı yaşanmasını önlüyor. Olası bir hak ihlali durumunda veliler, ellerindeki belgelerle birlikte ilçe milli eğitim müdürlüklerine veya doğrudan TİHEK'e başvuru yapabiliyor.